Röportaj: Selin Miloşyan
Fotoğraflar: Ünal Baş
ELLE Türkiye Ekim sayısından alınmıştır.
Türk moda dalına başarılı isimler ve yenilikçi tasarım vizyonları kazandıran Koza Genç Moda Dizayncıları Müsabakası, bu yıl finalistlerini Gül Ağış ve Belma Özdemir’e emanet etti.
Özdemir, “Koza, sırf bir rekabet alanı değil, genç yeteneklerin sesini duyabildiğimiz, hayallerine ortak olabildiğimiz, onların dünyasına dokunabildiğimiz eşsiz bir platform. Yalnızca onları duymakla kalmıyor, birebir vakitte ellerinden tutarak ileriye taşımamız gerektiğini bizlere hatırlatıyor. Gerçek bir tasarım sürecinin, olağanda uzun vakitlere yayılarak edinebilecek tecrübelerini bu yarış aracılığıyla süratle kavrıyorlar” diye anlatırken, Gül Ağış müsabakanın yeni jenerasyon için bir mihenk taşı olduğunu vurguluyor.
Belma Özdemir ve Gül Ağış ile müsabakanın perde ardını, bu yaratıcı sürecin farklı basamaklarını konuşurken gelecekte moda dünyasının sürdürülebilirlikten kimlik ve aidiyete nasıl bir perspektifte yol alacağını da masaya yatırıyoruz.
Mentörlük süreci nasıl bir vakit dilimine yayılıyor ve temel olarak hangi etaplardan geçiyor?
BELMA ÖZDEMİR: Süreç yaklaşık 8–10 haftalık bir vakit dilimini kapsıyor. Başlangıçta fikir evresini ve koleksiyonun tematik omurgasını oluşturduk. Akabinde çizim, kumaş ve teknik çözümlemelere geçtik. Artık üretim evresindeyiz. Süreç, yaratıcı fikirle teknik disiplin ortasında kurulan köprüyü inşa etmeyi gerektiriyor.
GÜL AĞIŞ: Mentörlük sürecinde ön elemelerden sonra 10 finalisti tek tek dinliyor, kıssalarında manalı olabilecek noktaları, destekleyici ögeleri ve teknik ayrıntıları birlikte gözden geçiriyoruz. Deneyimlerimiz doğrultusunda teknik olarak kumaş seçimlerinde yol gösteriyor, kalıplarında ve nakış vs üzere uygulamalarda farklı teknikler önerebiliyoruz. Kumaş, aksesuar ve tedarik bahislerinde önerdiğimiz isimler oluyor.
Hikayesini en yanlışsız ve güçlü bir halde izleyiciye nasıl aktarabileceğine bir arada karar veriyoruz. Sonrasındaki atölye basamağında her şeyin vaktinde dikilmesi için uğraş veriyoruz.
Şu anda mentörlüğün hangi basamağındasınız? Neler yaptınız, genç dizayncı adaylarına nasıl takviye verdiniz?
B.Ö.: Çizimlerin nasıl gerçeğe dönüşeceği, modelistle uyumun nasıl sağlanacağı, kumaş seçimi ve dizaynın duruşu üzere pek çok teknik ayrıntısı birlikte ele aldık. Şu anda koleksiyonların prototiplerinin formlandığı kademedeyiz. Birinci görüşmelerimizde en çok üzerinde durduğumuz bahis gençlerin kendi seslerini bulmalarıydı. Biçimden evvel anlatmak istedikleri duyguya odaklandık. Deneysel çalışma ve form arayışlarını önemsemeleri, onları benzersizliğe yönelten kıymetli adımlardan biri olmalıydı.
G.A.: Bizlerin tekraren yürüdüğü, gençlerin ise birinci sefer çıkacakları bu seyahatte onlara bir nevi yol arkadaşlığı yapıyoruz. Gençlere hoşlukları gösteriyor, tehlike arz eden ve dikkat etmeleri gereken noktalarda kendilerini uyarıyor, seyahatin verimli ve gaye odaklı olmasına katkıda bulunuyoruz.
Nasıl bir diyalog var gençlerle aranızda? Ve yeni nesille çalışırken neler gözlemlediniz?
B.Ö.: Onlar çok daha yavuz, çok daha açık fikirli. Bizim jenerasyonumuz daha çok beğenilme tasasıyla büyürken, bu yeni kuşak “kabul görmekten” çok “var olmak” istiyor. Onlarla kurduğum diyalog bazen bir arkadaşlık, bazen bir terapistlik üzere. Estetik anlayışları, klasik kurallardan çok anlık trendler ve şahsî tabir özgürlüğü üzerine heyeti. Soru sormaktan, fikir çatışmasından hiç çekinmiyorlar ve bu bence çok değerli. Geleceğin tasarım dünyasında yeni neslin özgür, yavuz ve deneysel yaklaşımı belirleyici bir rol oynayacaktır.
G.A.: Yeni jenerasyon tasarımcılarının çok çevik ve enteresan bir zekası, yaratıcılığı var. Vakit zaman hayli pratik olabiliyorlar lakin çabuk demoralize olma, sıkılma ya da esneklik gösterememe üzere özelliklerini de gözlemledim. Bir tasarımcının esnekliği ve yeterli bir dinleyici olabilmesi muvaffakiyet yolunda kıymetli yapıtaşları.
Bu mesleğe yıllarını adamış profesyoneller olarak gençlere verebileceğiniz en değerli tavsiye ne olurdu?
B.Ö.: Teknik harikalık, duygusal saflıkla birleşmediği sürece etkileyici olamaz. Yani kumaşı gerçek seçmek elbette kıymetli lakin daha da kıymetlisi, kumaşın sizinle konuşup konuşmadığı. Her dikiş, her form bir ileti taşımalı. Ben gençlere “Anlatacak bir şeyin yoksa hiçbir şey dikme” diyorum. Zira moda salt biçim değil, bir fikir problemi. Gençlere temalarına uyumlu düşünme biçimleri bularak fark yaratmalarını öneriyorum.
G.A.: Daima yeni dikiş teknikleri, kumaş manipülasyonları ve elleriyle çalışma kısmına yük versinler. Dijital çağ ile birlikte bu özellikler yavaş yavaş kayboluyor. Ve tüm bunlar ileride daha da değerli olacak.
Koza Genç Moda Dizayncıları Yarışı 2025’in 10 finalistinin koleksiyonlarına genel olarak baktığınızda hangi mevzular ve başlıklar üzerinde çalıştıklarını söyleyebilirsiniz?
B.Ö.: Sürdürülebilirlik, etik kıymetler ve kapsayıcılık üzere kavramlarla şekillenen yeni kuşak tasarım anlayışı artık kişisel olduğu kadar toplumsal bir sorumluluğu da üstleniyor. Kimlik, aidiyet, toplumsal baskılar, iklim krizi… Her koleksiyon bir yaraya parmak basıyor. Bu sene finalistlerde gördüğüm en güçlü taraf, “Görünmeyeni görünür kılma” eforu oldu. Moda onlar için yalnızca bir estetik değil, bir tabir ve bir direniş biçimi.
G.A.: Belma’nın da altını çizdiği üzere yeni jenerasyon artık modanın bir giyinme biçiminin ötesine geçip ses çıkarma ve farkındalık yaratma aracına da dönüştüğünün hayli farkında.
Geleceğin dizayncıları olacak finalistleri tanıma sürecindesiniz. Onlarla yakın planda çalışmak, geleceğin moda görünümü ve Türk modası hakkında neler söylüyor size?
B.Ö.: Çok umutluyum. Eğitim süreçleri klasik kalıplardan çok kendi kendine öğrenme ve online kaynaklar etrafında şekilleniyor. Bu sayede global ölçekte tasarım bilgisine erişebiliyorlar. Bu kuşağın artık yalnızca kıyafet değil, fikir, sistem, hatta hayat şekli tasarlayacağını düşünüyorum. Türk modası yalnızca üretim gücüyle değil, bu yeni düşünsel yerle de dünyada ses getirecek.
G.A.: Geleceğin Türk modasını geleneklerine daha fazla sahip çıkan, kendi özgün lisanıyla beslenen ve kimliğini tüm dünyaya cesurca sunabilen bir profilde görüyorum ya da görmek istiyorum. Toprağımızın yaratıcı gücünün, renklerinin ve dokusunun, hepimizin DNA’sında gizli olduğunu düşünüyorum.
Yarışmanın gerçekleşeceği 16 Ekim sonrasında emek verdiğiniz, birlikte çalıştığınız gençler kuş olup uçacak. Bunu bilmek neler hissettiriyor?
B.Ö.: Bir koleksiyon hazırlamak ve bunu sahneye taşımak, insanın iç dünyasında derin bir his yükü ve mana biriktiriyor. Fakat en az bunun kadar değerli olan, bu genç yeteneklerle birebir vakti paylaşmak, onların heyecanına ortak olmak ve gözlerindeki ışıltıda yarının izlerini görebilmek. Çağımızın tabiatı gereği kuşaklar ortasında kaçınılmaz bir farklılık kelam konusu ve ben artık bu bayrağı gönül rahatlığıyla onlara teslim etmemiz gerektiğine inanıyorum. Bu yüzden bu an bir veda değil, bir dönem teslim anıdır. Onlara duyduğum inanç derin, içten ve tam. Zira yarını, bugünden çok daha yaratıcı, yiğit ve umut dolu kılacak olan işte tam da onların ışığıdır.
G.A.: Geçmişte de yol gösterdiğimiz pek çok genç kuş olup uçtular lakin vakit zaman geri gelip bizimle hayat tecrübelerini ve memnunluklarını paylaştılar. O sürecin de farklı bir keyfi var. Düzgün ki dedirtebiliyor beşere.
“Sürdürülebilirlik, etik bedeller ve kapsayıcılık üzere kavramlarla şekillenen yeni kuşak tasarım anlayışı artık kişisel olduğu kadar toplumsal bir sorumluluğu da üstleniyor. Kimlik, aidiyet, toplumsal baskılar, iklim krizi… Her koleksiyon bir yaraya parmak basıyor. Bu sene finalistlerde gördüğüm en güçlü taraf, ‘Görünmeyeni görünür kılma’ eforu oldu. Moda onlar için yalnızca bir estetik değil, bir tabir ve bir direniş biçimi.” Belma Özdemir
