Yazı & Fotoğraflar: Hasret Avcıoğlu
ELLE Türkiye Ekim sayısından alınmıştır.
İskoçya binlerce yıllık bir geçmişe sahip. Taş Devri’nden kalma taş halkaları, Orkney Adaları’ndaki neolitik köyler ve Keltlerin izleri bu toprakların ne kadar derin köklere sahip olduğunu gösterir. Ortaçağ’dan kalma Edinburgh Kalesi kenti adeta bir taç üzere süsler. Stirling Kalesi’nde William Wallace’ın gayretini hisseder, Highlands’in dağlarında ise İskoç klanlarının özgürlük için verdiği savaşların yankılarını duyarsınız.
İskoçya’ya gidenlerin birden fazla orayı daha evvel “Braveheart”, “Harry Potter” üzere sinemalardan ya da “Outlander”, “The Crown” üzere dizilerden tanımıştır. Zira bu topraklar sadece bir ülke değil adeta bir sahne. Hem sinemaya hem edebiyata hem de halk öykülerine sonsuz gereç sunan bir yer İskoçya.
Ben İskoçya seyahatime İstanbul’dan direkt Edinburgh’a uçarak başladım. Kent 12. yüzyıldan itibaren İskoç Krallığı’nın merkezi. Edinburgh Kalesi kentin üzerine hakim bir kaya kütlesi üzerinde kurulu ve hükümdarların ikametgahı olarak savaşların simgesi haline gelmiş.
Edinburgh’da konaklamak için Balmoral, Hoxton, Gleneagles üzere birkaç çok güzel otel var. Bunların ortasından geniş odaları ve son derece merkezi pozisyonu nedeniyle Waldorf Astoria The Caledonian’ı seçtim. Edinburgh Kalesi’nin tam karşısında yer alan otel 1903’te bir demiryolu oteli olarak açılmış ve Viktorya devri kırmızı kumtaşı cephesiyle kentte kıymetli bir simge haline gelmiş. Otel başlangıçta Edinburgh Princes Street Tren Garı ile entegre çalışacak halde Caledonian Railway Company tarafından inşa edilmiş. 2011’de 24 milyon sterlinlik bir onarımla Waldorf Astoria markasına geçen otelde içeri adım attığınız anda ihtişamıyla hayranlık uyandıran tarihi tren istasyonunun salonu “Peacock Alley” ismiyle bar ve lobiye dönüştürülmüş. Ünlü alışveriş caddesi Princes Street’in batı ucunda bulunan otel, Royal Mile, Old Town, New Town ve galerilere yürüme arasında.
Royal Mile: Kaledeki kraliyet yapılarından Holyrood Sarayı’na kadar uzanan taş döşeli yol ünlü Victoria Street’e çıkıyor. Bu sokak J.K. Rowling’in, “Harry Potter” serisini Edinburgh’da yazarken ilham aldığı sokak ve burada dev bir Harry Potter ile ilgili her şeyi satan bir dükkan da bulunuyor.
Edinburgh’da Görülmesi Gereken Yerler
• Edinburgh Kalesi: Kentin siluetini tanımlayan en ikonik yapı. 900 yıllık tarihi boyunca hem kraliyet sarayı hem de askeri üs olarak kullanılmış.
• Royal Mile: Kaledeki kraliyet yapılarından Holyrood Sarayı’na kadar uzanan taş döşeli yol tarihi hanlar, şapeller ve taş binalarla dolu. Burada kesinlikle yürümek lazım.
• Victoria Street: J.K. Rowling, “Harry Potter” serisini Edinburgh’da yazarken Victoria Street, renkli cepheli dükkanları, kıvrımlı yapısı ve büyülü atmosferiyle Diagon Alley için ilham kaynaklarından biri olmuş.
• New Town: 18. yüzyılda James Craig’in planıyla yapılan kent kısmı, tertipli sokak planı ve neoklasik mimarisiyle UNESCO Dünya Mirası listesinde. Bilhassa de George Street, Charlotte Square.
• Dean Village: 12. yüzyılda Holyrood Manastırı’na bağlı yaklaşık 800 yıl boyunca tahıl değirmenleriyle dolu canlı bir yerleşim, şu anda büsbütün restore olmuş. Water of Leith ırmağı boyunca yürüyüş yolları, tarihi taş yapılarla dolu huzurlu bir ortam var burada.
• National Portrait Gallery: 1882’de kurulan galeri, 1889 yılında Edinburgh’da ziyarete açılmış ve dünya üzerindeki birinci portre galerisi olarak inşa edilen müze unvanına sahip. Bu hoş bina, Sir Robert Rowand Anderson tarafından Neo-Gotik usulde tasarlanmış ve 1885–1890 yılları ortasında kızıl kumtaşı ile inşa edilmiş. Galerinin koleksiyonunda yaklaşık 3.000 tablo ve heykel, 25.000 baskı ve çizim, 38.000 fotoğraf bulunuyor.
Highlands, İskoçya’nın çok büyük kısmını kapsayan yaylalar ve adalardan oluşan kısmı. Buraya mahsus Highland sığırı ırkının kökeni İskoç Highlands Dağları’na ve İskoçya’nın Batı Adaları’na dayanır ve uzun boynuzlara, uzun, tüylü bir kürke sahiptir. Bölgedeki ılıman şartlara dayanabilen sağlam bir ırktır.
Laurel ve Hardy’den Arnold Schwarzenegger’a, Taylor Swift’ten Kraliçe II. Elizabeth ve Barack Obama’ya kadar birçok ünlü ağırlayan otelde, İngiltere’deki tek Guerlain spa’sı bulunmakta.
Kraliçe Elizabeth’in vefat ettiği Balmoral Kalesi, Aberdeenshire, Royal Deeside’da bulunan malikanedir. Şu anki sahibi Kral III. Charles’tır. Ballater’in 14 km batısında ve Aberdeen’in 80 km batısındaki Crathie köyü yakınlarında.
Edinburgh yeme içme olarak epey varlıklı. Benim en beğendiğim restoranların başında Gleneagles Townhouse’un içinde yer alan The Spence oldu.
19. yüzyılda Bank of Scotland’ın merkez binası olan mükemmel bir yapının banko salonunda yer alıyor. Granit sütunlar, süslü sıva işleri ve büyük kubbesiyle tarihi mimari dokusunu koruyor bu restoran. Çağdaş Britanya mutfağı ile İskoçya’nın mahallî ve mevsimlik eserlerini harmanlayan bir menüye sahip.
W Oteli’nin teras katında bulunan ve kentin tümüne hakim görüntüye sahip Sushisamba da Japon mutfağını sevenler için çok âlâ bir alternatif sunuyor.
Waldorf Astoria, The Caledonian Hotel, Edinburgh Kalesi’nin tam karşısında olan, 1903’te bir demiryolu oteli olarak açılmış ve Viktorya devri kırmızı kumtaşı cephesiyle kentte değerli bir simge haline gelmiş Edinburgh’un kıymetli binalarından biri. Üstelik kentin birçok atraksiyonuna yürüme arasında.
Özgürlüğün ve Mistikliğin Toprakları Highlands’e Gitmediyseniz İskoçya’ya Gitmiş Sayılmazsınız.
Highlands, İskoçya’nın kuzey ve batı kısmını kapsayan geniş, dağlık ve seyrek nüfuslu bölgesi. “Dağlık bölge” sözü yalnızca coğrafik değil, kültürel bir ayrımı da anlatır: Tarih boyunca Highlands klanların, bağımsızlık gayretinin ve klasik İskoç hayatının merkezi olmuş. Bugün Highlands yırtıcı tabiatı, gölleri (loch), vadileri (glen) ve sisli dağlarıyla büyüleyiciliğini koruyor.
Bölgede görülmesi gereken yerler: İskoçya’nın en yüksek dağı olan Ben Nevis, Glencoe Vadisi, Loch Ness, Loch Lomond ve Loch Maree üzere göller ile Skye, Lewis ve Harris adaları.
The Fife Arms Hotel, Edinburgh’dan 2,5 saat kuzeyde bulunan ve İngiliz kraliyet ailesi için büyük ehemmiyet taşıyan Braemar’da, 1856 yılında Fife Dükü tarafından inşa edilmiş bir Viktorya devri “coaching inn” olarak hayata geçmiş. 2016 yılında ünlü sanat galerisi Hauser & Wirth’in kurucuları olan Iwan ve Manuela Wirth tarafından satın alınarak tekrar otele dönüştürülmüş.
Highlands, Hatta İskoçya’nın En Enteresan Oteli: The Fife Arms
The Fife Arms Hotel, Edinburgh’dan 2,5 saat kuzeyde bulunan ve İngiliz kraliyet ailesi için büyük değer taşıyan Braemar’da, Scottish Highlands’in kalbinde yer alıyor. Yakın etrafta Highland Games aktiflikleri ve Balmoral Kalesi üzere kıymetli noktalar bulunuyor.
Burası 1856 yılında Fife Dükü tarafından inşa edilmiş bir Viktorya devri “coaching inn” olarak hayata geçmiş. Bu, Kraliçe Victoria’nın Balmoral Kalesi’ni satın alarak bölgeyi tanınan hale getirdiği vakitler. Balmoral’a ziyaret için kraliçeyi görmeye gelenleri ağırlamak üzere yapılan bir otel aslında.
Ama oteli günümüzde bu kadar alımlı yapan, 2016 yılında satın alan ünlü sanat galerisi Hauser & Wirth’in kurucuları olan Iwan ve Manuela Wirth.
Otele girdiğinizde şöyle bir görüntü ile karşılaşıyorsunuz: Kendi kendine çalan Steinway piyanonun arkasında Picasso’nun sevgilisi Marie-Thérèse Walter’ın portresini görüyorsunuz. Tam karşısında, Robert Burns’ün şiirlerindeki karakterleri betimleyen oymalı bir şömine. Yan odada ise bir çift rahat mor koltukta oturmuş “Scotch egg” yerken üstlerinde Picasso’nun “Nude and Man With a Pipe” tablosu.
Görkemli merdiven boşluğunda Neo-Dadaist Richard Jackson’ın neon boynuzlu avizesine gözünüz takılırken resepsiyonun solundaki daha küçük parçayı gözden kaçırabilirsiniz: Kraliçe Victoria’ya ilişkin bir kurşunkalem ve suluboya geyik başı çizimi. Bu, oteldeki kraliyet tablolarından yalnızca biri; yakınlardaki Balmoral ve öteki kraliyet binalarının şu anki Kral III. Charles tarafından yapılmış suluboyaları da burada.
Ve bu yalnızca başlangıç. Otel genelinde 16 binden fazla sanat yapıtı var.
Her şey, Iwan ve Manuela Wirth’in 2016’da Braemar’da satılık Viktoryen oteli fark etmesiyle başlıyor. Soğuk, rutubetli, yıpranmış The Fife Arms’ta onlar oburlarının göremediği potansiyeli görüp satın alıyor ve Russell Sage’i misyona çağırıyor. İki yıllık bir onarımın akabinde Aralık 2018’de tekrar kapılarını açan otel için yeni bir periyot başlıyor.
The Fife Arms, İskoç mirasını, zanaatkarlığını ve kültürünü dünya standartlarında çağdaş sanat ve güçlü bir topluluk hissiyle bir ortaya getiriyor. İç yerler dizayncı Russell tarafından tasarlanıyor; Braemar ile bağlantılı birçok öyküden kimilerini anlatmak için üç yıl boyunca toplanmış 16 binden fazla tarihi obje, sanat yapıtı ve yapıta yer veriyor ve bunların birçok “site specific”, yani otele ihtimamla tasarlanmış. Bunlar ortasında en çok göze çarpan ise restoran kısmındaki Drawing Room’un Zhang Enli’nin elinden çıkan tavanı. 46 oda ve süitin tamamı başka farklı tasarlanmış. Her biri, bölgeyle irtibatı olan bir yere, şahsa yahut aktifliğe bir hürmet duruşu.
Zamanın adeta durduğu bu büyüleyici atmosferi tamamlayan ögeler ortasında otelin spası ve restoranları da var natürel. Ahşap ateşle pişirme sanatının can bulduğu Clunie Dining Room, İskoç sanatı ve antikalarla kaplı duvarlara sahip Drawing Room ve modaya istikamet veren Elsa Schiaparelli’nin stilinden ilham alan arka deco dokunuşlu Elsa’s Bar bunlardan bazılarıdır.
Otel, kraliyet ailesinin konutu olan hatta Kraliçe II. Elizabeth’in vefat ettiği Balmoral Kalesi’ne 15 dakika arada. İsteyen, halka açık alanları ve bahçesini ziyaret edebiliyor.
