Günümüz dünyası suratın muvaffakiyetle eş tutulduğu, üretkenliğin neredeyse varoluşsal bir gereklilik, kusursuzluğun ise toplumun görünmez ortak beklentisi haline geldiği bir çağ sunuyor bize. Birçoğumuz iş hayatında “en düzgün sunumu ben hazırlamalıyım”, toplumsal ömürde ise “her şey harika görünmeli” niyetiyle hareket ediyoruz. Ama enteresan bir gerçek var ki harikası aradıkça işleri tamamlamak bir yana daha da başlamaktan uzaklaşıyoruz. Tahminen bilgisayarın başında dakikalarca boş bir Word sayfasına bakıp “henüz gerçek kelimeyi bulamadım” diye beklediniz. Tahminen bir sunumun birinci slaytına bile dokunmadan toplumsal medyada gezinirken buldunuz kendinizi. Tahminen de yapmanız gereken en kolay vazifesi bile “daha uygun bir vakit gelene kadar” ertelerken bir anda günün bittiğini fark ettiniz. Tam da bu anlarda zihnimizin fısıldadığı cümle aslında daima birebir: “Hazır değilim… Daha âlâ olmalı… Artık değil.” Pekala, paradoks nerede başlıyor? Bizi harekete geçirmek için var olduğunu sandığımız “yüksek standartlar” nasıl oluyor da tam bilakis durmamıza, kaçınmamıza ve ertelememize sebep oluyor? Neden bir işi kusursuz yapma isteği, sonunda hiçbir şey yapamamaya dönüşüyor?

Baum und Pferdgarten, Launchmetrics Spotlight

Mükemmeliyetçilik: Motive Edici Görünen “Altın Kafes”
Mükemmeliyetçilik ile erteleme ortasındaki görünmez bağ artık pek çok uzmanın da yakından incelediği bir husus. Zira günümüzde iş gerilimi, akademik baskılar, dijital dünyanın kıyas kültürü ve toplumsal beklentiler kusursuz olma zorunluluğunu daha da yükseltiyor. Bu da kişinin kendi potansiyelini görmesini engelleyen, üretkenliğini törpüleyen ve vakit içinde özgüvenini dahi zedeleyen bir ruhsal döngüye dönüşüyor. İşte tam da bu nedenle mükemmeliyetçiliğin nasıl çalıştığını anlamak, bu döngüyü kırmak isteyen herkes için hayati bir adım. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir mükemmeliyetçiliğin birden fazla vakit dışarıdan bakıldığında yüksek motivasyon ve muvaffakiyet isteği üzere algılandığını, halbuki birden fazla kişinin zihninde “hatasız olma” baskısı yarattığını söylüyor. Demir’e nazaran mükemmeliyetçilik yalnızca yüksek standartlardan ibaret değil: “Psikolojide mükemmeliyetçilik kusur yapma korkusu, eleştirilme derdi ve ‘yeterince iyi’nin asla kabul edilmemesi üzere özellikleri de kapsar. Kişi daima daha fazlasını ister lakin ulaştığı hiçbir sonuç ona huzur vermez.”

Benmoyal, Launchmetrics Spotlight

Döngüyü Kırmanın Birinci Adımı: Farkındalık
Erteleme -diğer ismiyle prokrastinasyon- çoklukla dışarıdan “oyalanmak” üzere görünse de ruhsal kökenleri çok daha derin. Demir bunu şöyle açıklıyor: “Erteleme, yapılması gereken bir işi şuurlu olarak geciktirme davranışıdır ve basitçe ‘tembellik’ değildir. Birçok vakit işin büyüklüğü ya da eksiksiz olma mecburiliği o kadar ağır gelir ki başlamak tehditkar olur.” Demir’e nazaran değişim kişinin kendi niyet kalıplarını fark etmesiyle başlıyor. Farkındalığı artırmak ve ertelemeyi azaltmak için neler yapılabiliriz diyecek olursanız, uzmanımız şöyle sıralıyor:

Kusursuzluk yerine fonksiyonel olanı kabul etmek. “Yeterince iyi” kavramını benimsemek.

Görevleri küçük kesimlere ayırmak, büyük resmi değil adım adım ilerlemeyi görmek.

Süre sınırlaması koymak. Bir işe sonsuz vakit ayırmak korkuyu artırır.

Hata yapmayı gelişimin doğal modülü olarak görmek.

Gerektiğinde bir klinik psikologdan dayanak almak; bilhassa tasa, tükenmişlik ya da depresyon eşlik ediyorsa.