Belirsizlik, ağır tempo, dijital dünyanın bitmeyen bilgi akışı ve giderek zayıflayan toplumsal bağlar… Çağdaş hayat sadece yeni imkanlar değil, beraberinde yeni duygusal gereksinimler da getiriyor. Denetimi tekrar kazanma, kendini daha yeterli tanıma ve hayatına mana katma isteği ise birçok kişiyi mistik ve spiritüel akımlara yöneltebiliyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi’nden Klinik Psikolog Uluğ Çağrı Beyaz, bu yönelimin ardında hem ruhsal hem de toplumsal birçok neden olduğunu belirterek, spiritüel yaklaşımların bireylere vakit zaman tahlil, aidiyet ve ferdî güç hissi vadederek cazip hale gelebildiğini söylüyor. Teknolojik gelişmeler ve çağdaşlaşmayla birlikte yaşanan süratli değişimin ekonomik ve kültürel belirsizlikleri daha görünür hale getirebildiğini söz eden Beyaz, bu dönüşümün bireylerin iç dünyasında da karşılık bulduğunu belirtiyor: “Bu durum toplumsal bağların zayıflamasına, bireylerde belirsizlik ve denetim kaybı hissinin artmasına, birebir vakitte mana arayışının güçlenmesine yol açabiliyor. Tüm bu faktörler şahısları çeşitli alternatif uygulamalara yöneltebiliyor.”

Kontrol Hissinin Çekiciliği
Günümüz beşerinin en güçlü gereksinimlerinden biri de elbet ki belirsizlik karşısında yine denetim duygusu kazanmak. Bu nedenle ferdî gelişim, kendini keşfetme ve farkındalık temelli çalışmalar birçok kişi için merak uyandırıyor. Uluğ Davet Beyaz, insanların vakit zaman hayatlarını manalandırmak, yaşadıkları belirsizliklerle başa çıkmak yahut kendilerini daha âlâ hissetmek emeliyle farklı yaklaşım ve eğitimlere yönelebildiğini belirterek, bu tıp çalışmaların bireylere ömürleri üzerinde daha fazla farkındalık ve denetim hissi kazandırabileceği kanısıyla ilgi çekebildiğini söylüyor ve ekliyor: “Özellikle şahsî gelişim, aidiyet ve kendini keşfetme arayışı içinde olan bireyler için bu eğitimler merak uyandırabiliyor. Ayrıyeten toplumsal medya ve tanınan kültürün tesiriyle bu akımların yayılması sürat kazanıyor. Beşerler diğerlerinin bu taraftaki tecrübelerini ve iştiraklerini gördükçe merak duyabiliyor ve ‘ben de denemeliyim’ fikrine kapılabiliyor. Bunun yanında günlük hayatta gerilim, telaş yahut depresif hislerle baş etmekte zorlanan bireyler bu çeşit alternatif usullere umut bağlayabiliyor. Spiritüel eğitimlerin rahatlama ve öz yeterlilik hissi sağlayacağı beklentisi de yaygınlaşmalarında tesirli olabiliyor.”

Victoria’s Secret

Yeni Jenerasyon Yeterli Hissetme Arayışı
Spiritüel akımlara duyulan ilginin tek bir nedenle açıklanamayacağını vurgulayan Beyaz, bu yönelimin bireyden bireye değişen motivasyonlarla ortaya çıkabileceğini tabir ediyor: “Bu bireyler ortasında ferdî gelişimine katkı sağlamak isteyenler, kendini daha düzgün tanıma arayışında olanlar, farklı hayat yaklaşımlarını merak edenler ve spiritüel mevzulara ilgi duyanlar bulunabiliyor. Bayanların bu mevzulara daha fazla ilgi gösterdiği istikametinde yaygın bir kanaat bulunsa da bu ilgi sırf cinsiyetle açıklanabilecek bir durum değil.” Bilhassa toplumsal medyanın tesiriyle birtakım pratiklerin çok daha görünür hale geldiğini belirten Beyaz, 20’li ve 40’lı yaşlarda, toplumsal medyayı ağır kullanan ve kimlik arayışı içinde olan bireylerde bu eğilimin daha besbelli görülebildiğine dikkat çekiyor: “Kimi vakit yeni bir hobi edinme isteği, kimi vakit da ömür stilini değiştirme isteği bu çeşit yönelimleri artırabiliyor.”

Eleştirel Düşünmeyi Unutmamak Gerekiyor
Spiritüel pratiklere duyulan ilgi artarken, uzmanlar bilhassa ruh sıhhati alanında emniyetli kaynakların ve bilimsel yaklaşımların ehemmiyetini vurguluyor. Uluğ Davet Beyaz, bu akımların cazibesinin temelinde çağdaş ömrün getirdiği belirsizlikler, yalnızlık hissi ve denetim arayışının yer aldığını belirterek şu ikazda bulunuyor: “Bireylerin ve toplumun bu tıp durumlar karşısında öncelikle eleştirel düşünme maharetlerini geliştirmeleri gerekiyor. ‘Bu vaatler gerçekçi mi?’ sorusu, toplumsal medyanın büyüleyici dünyasında kıymetli bir rehber olabilir.” Ferdî gelişim ve yeterli oluş seyahatinde farklı metotlara ilgi duyulabileceğini belirten Beyaz, bilhassa ruh sıhhatini ilgilendiren hususlarda uzman takviyesinin kıymetini hatırlatıyor: “Günümüzde sıkça karşılaştığımız kimi olaylar profesyonel yardımın kıymetini bir sefer daha hatırlatıyor. Psikoterapi ve psikiyatrik kıymetlendirme süreçleri bireylere sağlıklı ve inançlı bir keşif alanı sunar. Toplumsal medya kullanımında ise mistik içeriklerin tesirine kapılmak yerine emniyetli kaynakları takip etmek kıymet taşır. Aidiyet gereksinimini karşılamak ismine sanal topluluklara yönelmek yerine gerçek dostluklar kurmak ve mahallî toplumsal kümelerle direkt temas etmek daha sağlıklı bir yaklaşım olabilir. Hasılı, bilimsel temeli olmayan bu tıp trendler birden fazla vakit umut tacirliğinden beslenir. Bu nedenle hem bireylerin hem de toplumun şuurlu ve eleştirel bir bakış açısıyla hareket etmesi, aldatıcı vaatlerden korunabilmek açısından büyük ehemmiyet taşır.”