Kapak: Confessions of a Shopaholic
Tıpkı “Bir Alışverişkoliğin İtirafları” sinemasındaki Rebecca Bloomwood üzere hepimiz bazen kendimizi vitrinlerin önünde ya da sepette kaybolmuş halde bulabiliyoruz. Anlık haz, renkli paketler ve indirimli etiketler bir ortaya geldiğinde alışveriş yalnızca keyifli bir rutin olmaktan çıkıp denetimi sıkıntı bir alışkanlığa dönüşebiliyor. Sepeti doldurmak, dopaminle ödüllendirilmiş bir haz yaratırken bir yandan da maddi ve duygusal dengeyi tehdit edebiliyor. Pekala, bu dürtüleri fark edip direktörün bir yolu var mı? Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın alışveriş bağımlılığının beynin ödül sistemini tetikleyerek bireylerde anlık haz duygusu yarattığını belirtiyor. Lakin hakikat yollarla, yani şuurlu farkındalıkla bu dürtüler yönetilebiliyor. Taşkın, sağlıklı alışverişe temel sorulara cevap aramakla başlanması gerektiğini söylüyor: “Bu alışverişe sahiden gereksinimim var mı? Bütçemi zorlayacak mı? Amaçlarımı engelleyecek mi?” Bu yaklaşım yalnızca maddi dengeyi değil, duygusal dengeyi de muhafazanın anahtarı olarak öne çıkıyor.
Hayatımızda Bir “Alışverişkolik” Varsa…
Alışveriş bağımlılarına yapılabilecek en büyük berbatlığın onları eleştirmek olduğunu kaydeden Uzman Klinik Psikolog Özgenur Taşkın “Kesinlikle eleştirilmemeli. Yalnızca ne hissettiği, ne istediği ve neden bu alışverişe gereksinim duyduğu sorulmalı” diyor ve ekliyor: “Burada kişiyi suçlamak ona yapılabilecek en büyük kötülük. Şayet suçlayacaksak bu bağlantıya hiç girmemek daha mantıklı. Fakat suçlamayıp şuurlu farkındalık boyutuna kişiyi ulaştıracaksak zati fonksiyonel olacaktır. Fonksiyonel olamadığı durumlarda da artık burada demek ki biz yakınlarımıza yardımcı olamıyoruz manasına gelir. Bu durum da bir psikolog ya da psikiyatrist takviyesine, bir bağımlılık dayanağına muhtaçlık duyduğunu gösterir.”
Launchmetrics Spotlight
Alışverişten Evvel Kendinize Sorabileceğiniz Beş Farkındalık Sorusu
Anlık haz ve alışveriş dürtüsü birden fazla vakit fark etmeden sizi sepete yönlendirir. Bu dürtüyü yönetmek ve şuurlu bir alışveriş tecrübesi yaşamak için kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Bu sahiden bir gereksinimim mı, yoksa yalnızca anlık bir istek mu?
- Bütçemi zorlayacak mı?
- Bu alışveriş, amaçlarımı engelleyecek mi?
- Gerçekten memnunluk sağlayacak mı, yoksa yalnızca dopamin patlaması mı?
- Bilinçli bir planla almak mümkün mü?
Bu sorular, alışveriş kararlarını yalnızca anlık hislere bırakmamak için küçük ancak tesirli bir rehber misyonu görüyor. Sepeti doldurmadan evvel birkaç saniye durup bu sorulara karşılık vermek hem cüzdanınızı hem de duygusal istikrarınızı muhafazanın en kolay yolu.
