Kapak Görselleri: Instagram/ @bellahadid, Getty Images

İsmini ABD’nin Old Lyme kasabasından alan lakin tesirleri tüm dünyada görülen “lyme hastalığı”, son yıllarda sırf medikal dünyada değil, magazin dünyasında da sıkça karşımıza çıkıyor. Pekala, nedir bu Justin Timberlake’in meşhur İstanbul konserinden beri konuştuğumuz lyme hastalığı? Nasıl bulaşır ve natürel en değerlisi neden bu kadar geç teşhis ediliyor?

Lyme, “borrelia burgdorferi” isimli bakterinin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığı. Ekseriyetle enfekte olmuş keneler aracılığıyla bulaşıyor. Kene ısırıklarının hastalık taşıyabildiğini ve bu yüzden onları çabucak çıkarmanın değerli olduğunu lisana getiren Dr. Öğr. Üyesi Burcu Etraflı, hastalıktan beşerler dışında köpeklerin ve nadiren kedilerin de etkilenebildiğini söylüyor. Hastalığın insanlarda birinci belirtileri grip gibisi semptomlar, yorgunluk, baş ağrısı ve eklem ağrısı üzere gözükse de vakitle hudut sistemine ve kalbe kadar ulaşabiliyor. En dikkat cazip işareti ise bedende oluşabilen döküntüler. İşin tuhaf yanı ise birçok olayda bu döküntülerin hiç görülmemesi. Lyme hastalığının en büyük zorluğu, teşhis sürecinin çok uzun sürmesi. Belirtiler o kadar genel ve sinsi ki depresyon, kronik yorgunluk sendromu ya da fibromiyalji üzere öteki hastalıklarla karıştırılabiliyor. Hakikat teşhis konulana kadar yıllar geçebiliyor ve bu da kişi de hem fizikî hem ruhsal bir yıpranma yaratıyor.

BELLA HADID’İN UĞRAŞI
Bella Hadid de lyme hastalığıyla gayret eden ve hastalığı duymamızı sağlayan isimlerden biri. 2023 yılında Instagram hesabından paylaştığı özel bir albümle 2012’den beri sürdürdüğü lyme savaşını birinci kere bu kadar açık bir halde anlatmıştı. Serumlar, iğneler, hastane odaları… Böylelikle “mücadelemi görün istiyorum” diyerek binlerce hayranına da ilham oluyor. Annesi Yolanda Hadid ve erkek kardeşi Anwar Hadid’in de birebir hastalıkla çaba eden isimler ortasında olduğunu biliyor muydunuz?

Instagram/ @bellahadid

JUSTIN TIMBERLAKE VE GÖRÜNMEYEN YORGUNLUK
Justin Timberlake de dünya turnesini tamamladıktan sonra lyme teşhisi aldığını açıkladı. Konser iptalleri, sahneden uzak kalmalar bir müddettir “kariyer molası” ya da “tükenmişlik sendromu” olarak yorumlanıyordu lakin aslında art planda süregelen bir sıhhat çabası olduğunu tüm dünyaya duyurdu. Timberlake’in de belirttiği üzere, bu hastalık dışarıdan görünmese de kişinin ömür kalitesini derinden etkileyebiliyor; hele ki bu kişi bir sahne insanıysa.

UZMANLAR NE DİYOR?
Bella Hadid ve Justin Timberlake dışında Avril Lavigne, Shania Twain, Alec Baldwin ve Ben Tarzlar üzere birçok ünlü de lyme ile yaşadıklarını kamuoyuyla paylaşanlardan. Ortak noktaları mı? Hepsinin hastalığı uzun mühlet fark edilmemiş ve yıllar sonra teşhis edilebilmiş. Bu da lyme’ın ne kadar sinsi ve saklı ilerleyebileceğinin en büyük ispatı. Teşhisten sonra ise tedavisi mümkün. Lyme hastalığının eşler ortasında geçiş gösterebildiği üzere bu hastalığa yakalanmış annelerden çocuklarına da bulaşabildiğini belirten Medicana Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Vedat Turhan, teşhis sonrası tedavinin mümkün olduğunu söylüyor ve ekliyor: “Lyme, temelde bir enfeksiyon hastalığı. Bu nedenle birinci olarak düşünülecek temel tedavi antibiyotik tedavisi. Bunun yanında İVİG, plazmaferez, HBO, spesifik bir ekip besin destekleri ve tüm beden hipertermisi üzere uygulamalar da hadiselere nazaran Lyme tedavilerine eklenebilir. Lyme’dan korunmanın en yeterli yolu tabiatta, açık havada gezintiye çıkarken bacakları kaplayacak pantolon, uzun kollu giysiler ve bot giymek. Yalnızca kene değil farklı bir böcek ya da sinek ısırması meydana geldiğinde birinci etapta kesinlikle bir enfeksiyon uzmanına ve bu mevzuda kapsamlı bir merkeze başvurmak gerekiyor. Lyme hastalığında erken teşhis epey kıymetli. Ayrıyeten istikrarlı beslenmek, tertipli antrenman yapmak da güçlü bir bağışıklık sisteminin oluşmasına katkıda bulunacaktır. Bağışıklık sisteminin güçlü olması lyme ile çabada olmazsa olmazdır.”

Yazı: Damla Durak