Fotoğraf: Magnolia Bakery

Tatlı tüketimi birden fazla vakit sırf kalori hesabı üzerinden bedellendiriliyor. Halbuki çağdaş beslenme yaklaşımı, bu alışkanlığa çok daha katmanlı bakıyor. Gün içinde yapılan küçük zamanlama kusurları kan şekeri istikrarından güç düzeyine, hatta kilo denetimine kadar birçok süreci direkt etkileyebiliyor. Son devirde giderek daha fazla konuşulan bu yaklaşım, beslenmede yeni bir bakış açısını öne çıkarıyor: gerçek vakit. Batıgöz Sıhhat Kümesi Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir de bu noktada katı yasaklardan uzak, daha sürdürülebilir bir yaklaşımı savunuyor.

Tatlı Tüketimi Neden Değerli Bir Mevzu?
Hepimizin çok uygun bildiği üzere tatlılar, bilhassa rafine şeker içeren eserler süratli biçimde kana karışarak kan şekerinde ani yükselmelere neden oluyor. Bu durum ani güç artışı ve sonrasında süratli düşüş, açlık hissinin kısa müddette geri gelmesi, uzun vadede insülin direnci gelişimi üzere tesirler yaratabiliyor. Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir’e nazaran burada kritik nokta tatlı tüketimini büsbütün kısıtlamak değil, metabolizmanın en uygun olduğu vakit dilimlerinde denetimli tüketim sağlamak. Uzmanımıza nazaran tatlı tüketimi için en uygun vakit ana öğünlerden sonra (özellikle öğlen yemeği sonrasında tüketmek daha gerçek olabilir). Aslında ana mantık, tatlı tüketimini günün ikinci yarısına yani akşam saatlerine bırakmamak ve tatlıyı bir öğün üzere tek başına tüketmemek. Bunun temel nedenleri şöyle: Ana öğünle tüketildiğinde şeker emilimi daha yavaş oluyor, kan şekeri daha istikrarlı yükseliyor, ani açlık krizleri önlenebiliyor. Bilhassa öğlen saatlerinde metabolizmanın daha etkin olması alınan gücün daha verimli kullanılmasına takviye olabiliyor.

Instagram / @selenagomez

Akşam Saatleri Neden Riskli?
Akşam saatlerinde tatlı tüketimi ekseriyetle önerilmiyor. Günün ilerleyen saatlerinde metabolizma suratı doğal olarak yavaşlar, sindirim enzimleri azalır ve beden, aldığı enerjiyi gün içerisindeki kadar verimli kullanamaz. Bu durum, bilhassa yüksek şeker içeren besinlerin daha kolay biçimde depolanmasına yer hazırlayabiliyor. Birebir vakitte akşam saatlerinde fizikî aktivitenin azalması, alınan kalorilerin yakılmasını zorlaştırıyor. Gün içinde hareketle dengelenebilecek güç alımı, akşam saatlerinde çoğunlukla hareketsizlikle birleştiği için yağ depolanma eğilimi artabiliyor. Bu süreç uzun vadede değerlendirildiğinde ise tertipli olarak akşam saatlerinde tatlı tüketmek kilo artışı, bölgesel yağlanma ve metabolik istikrarın bozulması üzere riskleri beraberinde getirebiliyor. Hal bu türlü olunca tatlı tüketiminin günün daha erken saatlerinde ve denetimli porsiyonlarla planlanması daha istikrarlı bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.

Instagram / @haileybieber

Tatlı Krizleri Nasıl Yönetilmeli?
Tatlı isteği birden fazla vakit yalnızca fizikî değil, ruhsal bir muhtaçlıktan da kaynaklanabiliyor. Bu nedenle uzmanlar büsbütün yasaklayıcı diyetler yerine istikrarlı bir yaklaşım benimsenmesinin altını çiziyor. Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir, tatlı krizlerini yönetmek için şu tekliflerde bulunuyor:

• Meyve bazlı alternatifler tercih edin
• Küçük porsiyonlarla tüketimi sınırlayın
• Protein ve lif içeren besinlerle birlikte tüketin
• Tatlı krizlerini önlemek için gün içerisinde kâfi protein aldığınızdan emin olun

Sağlıklı beslenme sadece “ne yediğimiz” değil, tıpkı vakitte “ne vakit yediğimiz” ile de direkt bağlı. “Tatlı tüketimi büsbütün yasaklanması gereken bir alışkanlık değildir. Değerli olan yanlışsız vakit, yanlışsız porsiyon ve yanlışsız içerik ile istikrarlı bir beslenme planı oluşturmaktır” diyen Uzm. Dyt. Gamze Akbaş İşbilir, sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının bireyin hayat kalitesini direkt etkilediğini belirtiyor.