Güneşin daha sık görünmesi, havanın yumuşaması ve tabiatın canlanması birinci bakışta sadece âlâ hislerle ilişkilendiriliyor. Meğer mevsim geçişleri, bilhassa de bahar ayları ruh hali üzerinde herkeste birebir etkiyi yaratmıyor. Bazıları bu periyotta daha enerjik, motive ve toplumsal hissederken, bazıları için bahar yorgunluk, isteksizlik ve duygusal dalgalanmalarla birlikte geliyor. Uzmanlara nazaran bu değişimin gerisinde sadece ruhsal değil, biyolojik nedenler de var. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Klinik Psikolog Emine Akın Aytop, bahar aylarında gün ışığının artmasıyla birlikte serotonin ve dopamin üzere yeterli hissetmeyle ilişkilendirilen nörokimyasalların desteklenebildiğini, bunun da birtakım bireylerde ruh halinde düzgünleşme ve güç artışı yaratabildiğini belirtiyor. Lakin bu tablo herkes için birebir değil. Baharın yol açtığı çevresel ve biyolojik değişimler kimi bireylerde daha kırılgan, daha dalgalı bir ruh halini de beraberinde getirebiliyor.
Neden Herkese Güzel Gelmiyor?
Bahar aylarında sırf hava sıcaklığı değişmiyor, bedenin işleyişini etkileyen pek çok öge da tekrar şekilleniyor. Havadaki iyon istikrarı değişebiliyor, polen ölçüsü artıyor, biyolojik ritimlerde kaymalar yaşanabiliyor. Tüm bunlar hem fizikî hem de ruhsal süreçleri etkileyebiliyor. Uzmanımıza nazaran genetik yapı, ruhsal dayanıklılık, toplumsal dayanak sistemi ve çevresel şartlar üzere ferdî farklar da bu periyodun nasıl deneyimleneceğini belirliyor. Yani bahar, herkes için birebir duygusal karşılığı üretmiyor. Bilhassa uyku sistemi üzerindeki tesirler değerli. İlkbaharla birlikte melatonin hormonunun üretiminde azalma ve sirkadiyen ritimde değişimler görülebiliyor. Bu durum da uyku kalitesini olumsuz etkileyebiliyor. Uyku bozulduğunda sırf yorgunluk değil, ruh halinde dengesizlik, odaklanma zahmeti ve genel düzgün oluş halinde düşüş de ortaya çıkabiliyor. Bunun yanında bahar aylarında alerjik tepkiler, enfeksiyonlar, cilt sorunları ve mide-bağırsak şikayetlerinde artış yaşanabileceği de belirtiliyor.
Launchmetrics Spotlight
Bahar Yorgunluğu mu, Daha Fazlası mı?
Bu devirde sık duyulan kavramlardan biri de “bahar yorgunluğu”. Güç düşüklüğü, isteksizlik, çabuk yorulma, motivasyon kaybı, erteleme davranışı, uyku ve iştah değişiklikleri ya da sabahları uyanmakta zorlanma üzere belirtilerle kendini gösterebiliyor. Yeterli haber şu ki bu tablo birçok vakit birkaç hafta içinde, bedenin yeni mevsime ahenk sağlamasıyla hafifliyor. Lakin belirtiler iki haftadan uzun sürüyorsa daha dikkatli olmak gerekiyor. Daima ıstırap hali, ümitsizlik, ilgi kaybı, ağır yorgunluk, konsantrasyon zahmeti, bariz uyku ve iştah değişiklikleri üzere işaretler bahar depresyonuna işaret edebiliyor. Bu noktada profesyonel dayanak almak kıymetli hale geliyor. Baharın tesiri her vakit sırf yorgunluk formunda ortaya çıkmıyor. Birtakım şahıslarda tam bilakis besbelli bir güç artışı görülebiliyor. Klinik Psikolog Emine Akın Aytop’a nazaran bu devirlerde kişi kendini çok enerjik hissedebiliyor, daha az uyuyabiliyor, daha konuşkan hale gelebiliyor ve dürtüsel davranışlar gösterebiliyor. Bu nedenle ruh halindeki ani değişimleri romantize etmek yerine dikkatle izlemek gerekiyor.
Launchmetrics Spotlight
Nasıl Daha Güzel Hissedebiliriz?
Uzmanlara nazaran baharın getirdiği değişimleri daha istikrarlı karşılamak için hayat şeklinde birtakım küçük fakat tesirli düzenlemeler yapmak mümkün. İstikrarlı beslenmek, kâfi su tüketmek, kafeini sınırlamak ve uyku hijyenine dikkat etmek bu sürecin temel adımları ortasında yer alıyor. Sistemli fizikî aktivite hem vücudu destekliyor hem de ruh halini dengelemeye yardımcı oluyor. Toplumsal medya ve ekran müddetini azaltmak zihinsel yükü hafifletirken, sağlıklı hobiler edinmek ve iş-özel ömür istikrarını korumak da duygusal dayanıklılığı destekliyor. Mindfulness uygulamaları ve tabiatla temas da bu devirde öne çıkan destekleyici alışkanlıklar ortasında. Bilhassa duyulara odaklanarak yapılan sakin yürüyüşler kişinin anda kalmasına yardımcı olabiliyor. Hisleri fark etmek, isimlendirmek ve hangi şartlarda ağırlaştığını gözlemlemek de kıymetli. Bunun için his günlüğü tutmak, iç dünyayı anlamayı kolaylaştıran basit lakin tesirli bir usul olabilir. Uzman dayanağı ise muhtaçlık duyulduğunda başvurulması gereken güçlü kaynaklardan biri olarak öne çıkıyor.
